robots.txt, yapay zekâ tarayıcılarına neleri çekebileceklerini söyleyen dosyadır. Bu dosyada üç bot sınıfı için ayar yaparsınız: eğitim, arama dizini ve kullanıcı isteği. Her sınıfın görevi farklıdır, birini engellemenin yapay zekâ görünürlüğünüze etkisi de farklı olur. Bu yazıda üç sınıfı, her birini engellediğinizde ne olduğunu ve Grimpe'nin Access özelliğiyle robots.txt oluşturucusunun bu ayarı doğru yapmanıza nasıl yardım ettiğini anlatıyoruz.
Yapay zekâ tarayıcılarının üç sınıfı
1. Eğitim tarayıcıları
Eğitim tarayıcıları, modelleri eğitmek için içerik toplar. Bunları engellemek yapay zekâ aramasındaki görünürlüğünüzü doğrudan etkilemez, ama içeriğiniz gelecekteki modellere katkı sağlamayabilir.
- GPTBot (OpenAI): GPTBot'u engellerseniz içeriğiniz OpenAI'ın gelecekteki model eğitimlerine girmez. ChatGPT arama sonuçlarındaki görünürlüğünüz ise bundan etkilenmez, çünkü onu OAI-SearchBot yönetir.
- ClaudeBot (Anthropic): GPTBot'ta olduğu gibi, ClaudeBot'u engellerseniz siteniz Anthropic'in eğitim veri kümelerine girmez. Claude, canlı arama ve atıflar için Claude-SearchBot ile Claude-User'ı kullanır.
- Google-Extended (Google): Bu bir tarayıcı değil, izin belirtecidir. Googlebot'un topladığı içeriğin Gemini modelini eğitmek ve beslemek için kullanılıp kullanılmayacağını belirler. Engellemeniz, Google Arama veya AI Overviews'daki varlığınızı etkilemez.
- CCBot (Common Crawl): Bu bot, birçok dil modelinin eğitim verisini besler. CCBot'u engellerseniz siteniz hem bu arşive hem de arşivle eğitilen modellere girmez.
- Bytespider (ByteDance): Disallow sinyali niyetinizi belirtir, ama Bytespider buna her zaman uymaz. Bu yüzden kesin kontrolün tek yolu ağ düzeyinde engellemektir.
2. Arama dizini tarayıcıları
Arama dizini tarayıcıları, yapay zekâ arama dizinlerini oluşturur. Yapay zekânın ürettiği yanıtlarda görünüp görünmeyeceğinizi de bu dizinler belirler.
- OAI-SearchBot (OpenAI): Bu botu engellerseniz siteniz ChatGPT arama sonuçlarından ve bağlantı kartlarından çıkar. Görünürlüğünüz doğrudan etkilenir.
- Claude-SearchBot (Anthropic): Bu botu engellerseniz Claude'un aramaya dayalı yanıtlarındaki görünürlüğünüz düşer.
- PerplexityBot (Perplexity): OAI-SearchBot'ta olduğu gibi, PerplexityBot'u engellerseniz sayfalarınız Perplexity sonuçlarından ve atıflarından çıkar.
3. Kullanıcı isteği botları
Kullanıcı isteği botları, bir kullanıcı sohbet sırasında bilgi istediğinde canlı sayfalara erişir.
- ChatGPT-User (OpenAI): Bu bota izin verirseniz ChatGPT canlı sayfalarınızı okuyup kaynak gösterebilir. Ancak OpenAI, kullanıcının tetiklediği ziyaretlerde robots kurallarının geçerli olmayabileceğini belirtiyor.
- Claude-User (Anthropic): Bu bot robots.txt yönergelerine uyar, bu yüzden erişimi yönetmek daha kolaydır.
- Perplexity-User: Bu bot için verdiğiniz Disallow yönergesi yalnızca tavsiye niteliğindedir, erişimi engellemeyebilir.
Bot engellemenin sonuçları
Sık yapılan hatalardan biri, ChatGPT arama sonuçlarını etkiler diye GPTBot'u engellemektir. Oysa bu sonuçlardaki görünürlüğünüzü belirleyen OAI-SearchBot'tur. robots.txt dosyanız için doğru kararı vermek istiyorsanız bu farkı bilmeniz gerekir.
İzin belirteçleri neden önemli?
Google-Extended ve Applebot-Extended gibi bazı botlar aslında tarayıcı değil, izin belirtecidir. Başka botların topladığı verilerin yapay zekâ modellerini eğitmekte kullanılıp kullanılamayacağını bunlar belirler. Üstelik bu belirteçler sunucu günlüklerinizde asla görünmez. Bu yüzden robots.txt dosyanızı ayarlarken etkilerini bilmeniz gerekir.
robots.txt'nin sınırları
robots.txt, bot erişimini yönetmek için güçlü bir araçtır ama sınırları vardır. CDN veya WAF engellerini göstermez. Bu sorunları yakalamak için aktif test gerekir. Örneğin bir bot koruması doğrulama sayfası tarayıcıların sitenize girmesini engelleyebilir, ama robots.txt dosyanıza bakarak bunu fark edemezsiniz.
Grimpe nasıl yardımcı olur?
Grimpe, yapay zekâ görünürlüğünüzü yönetmek için kapsamlı bir çözüm sunar. Access, yapay zekâ tarayıcılarının sitenize gerçekten ulaşıp ulaşamadığını denetler ve standart bir robots.txt incelemesinin ötesine geçer. Gerçek bot user agent'larıyla aktif test yapar, geleneksel yöntemlerin gözden kaçırabileceği CDN ve WAF düzeyindeki engelleri yakalar.
robots.txt oluşturucusunu kullanın
Grimpe'nin robots.txt oluşturucusu, her bot için verdiğiniz karara göre doğru bir politika oluşturur. Googlebot ve Bingbot gibi klasik arama tarayıcıları için Disallow kuralı üretmez. Böylece yapay zekâ için aldığınız kararlar, klasik arama ayarlarından kaynaklanan yan etkilere karşı korunur.
Yapay zekâ görünürlüğünüzü denetleyin
Grimpe, yapay zekâ görünürlüğünüzü sessizce bitirebilecek temel sorunları da denetler: 200 dışındaki durum yanıtları, noindex yönergeleri ve botlara sunulan doğrulama sayfaları. Grimpe'nin araçlarıyla siteniz, görünürlüğünüz için en önemli tarayıcılara açık kalır.
Sonuç
Yapay zekâ tarayıcılarının sınıflarını ve sitenizin görünürlüğüne etkilerini bilmek; pazarlama yöneticileri, SEO yöneticileri ve teknik kurucular için şart. Grimpe'nin Access özelliği ve robots.txt oluşturucusuyla önemli tarayıcıları yanlışlıkla engellemeden yapay zekâ aramasındaki görünürlüğünüzü yönetebilirsiniz. Bu proaktif yaklaşım, yapay zekânın giderek daha belirleyici olduğu bir ortamda çevrimiçi varlığınızı güçlü tutmanıza yardımcı olur.